Matura
Międzynarodowa (International Baccalaureate Diploma) uznawana jest za
najlepszy program szkolnictwa średniego. Na program składa się 2-letni
kurs o charakterze przed-uniwersyteckim, przypadający w Polsce na klasy 2
i 3 zreformowanego liceum ogólnokształcącego. Kurs taki kończy się
egzaminem dojrzałości uznawanym na całym świecie i najczęściej
pozwala na wybór uniwersytetu (honorującego IB) bez egzaminów wstępnych.
Szkoły realizujące program poddawane są surowym zasadom akredytacji a
sama autoryzacja w programie stanowi swoisty międzynarodowy znak jakości
edukacyjnej placówek objętych programem. W Polsce autoryzację uzyskało
tylko 9 placówek - ich lista dostępna jest poniżej.
Przedmioty
w programie IB podzielone są w grupach do wyboru przez ucznia, który
przystępuje do programu. Każdy uczeń zobowiązany jest do wyboru trzech
przedmiotów na poziomie wyższym (HL) oraz trzech przedmiotów na
poziomie niższym (SL). Określa to jednocześnie poziom egzaminów
końcowych. Przedmiotami obowiązkowymi są: język polski, język obcy
i matematyka (do wyboru przez ucznia pozostaje jednak nadal poziom wyższy
lub niższy tych przedmiotów). Uczeń musi również wybrać jeden
przedmiot społeczny (Grupa 3) - historia, geografia lub ekonomia, jeden
eksperymentalny (Grupa 4) biologia, chemia lub fizyka, a także jeden
przedmiot dodatkowy z grupy 2,3 lub 4.
Grupa
1: j. polski lub angielski A1 - poziom wyższy (HL) lub niższy (SL)
Grupa 2: j. angielski A2(literatura) (HL)
j. angielski B (język) (HL)
j. niemiecki B (język) (HL\SL)
j. francuski B (od podstaw)
Grupa 3: historia, geografia lub ekonomia (HL\SL)
Grupa 4: biologia, chemia i fizyka (HL\SL)
Grupa 5: matematyka (HL\SL)
Grupa 6: jeden dodatkowy przedmiot z grupy 2,3,4.
W
ramach programu IB uczeń musi również napisać pracę dyplomową z
wybranego przedmiotu (min. 4000 słów) - obowiązkowo w języku
angielskim. Ponadto w ramach programu obowiązkowo bierze udział w międzydyscyplinarnych
zajęciach określanych jako "teoria wiedzy" (theory of
knowledge) - zajęcia kończą się zaliczeniem. W ich trakcie uczeń
nabywa umiejętności samodzielnego i krytycznego myślenia oraz zapoznaje
się z podstawami metodologii nauk, a także logiki praktycznej. Obowiązkowo
musi także napisać samodzielną pracę z tego zakresu. Jej ocena ma wpływ
na całościowy wynik matury.
Kolejnym
warunkiem uzyskania dyplomu Międzynarodowej Matury jest udział ucznia w
programie CAS (Creativity Action Service) poprzez aktywne
uczestnictwo w działalności pozaszkolnej, tj. w działaniach społecznych,
sportowych i twórczych w wymiarze sześciu godzin tygodniowo.
Wszystkie
zajęcia w programie IB prowadzone są w języku angielskim (oczywiście z
pominięciem lekcji z innych języków obcych), tak więc udział w
programie wymaga od ucznia biegłej znajomości języka angielskiego.
W
Polsce tylko 9 placówek realizuje program matury międzynarodowej,
ich lista znajduje się poniżej.
Nazwa,
adres, telefon,
status placówki
33 Liceum
im. M. Kopernika, Warszawa, ul. Bema 76, telefon: (22)
632-75-70, status placówki: państwowa
American
School of Warsaw, Bielawa Konstancin-Jeziorna, ul. Warszawska
202, telefon: (22) 702-85-00, status placówki: prywatna
III
Liceum Ogólnokształcące im. Bohaterów Westerplatte, Gdańsk,
ul. ul.Topolowa 7, telefon: (58) 341-06-71, status placówki: państwowa
I
Prywatne Liceum Ogólnokształcące, Poznań, ul. Dabrowskiego
262/280, telefon: (61) 847-74-35, status placówki: prywatna
II L.O.
im. Gen. Zamoyskiej i. H. Modrzejewskiej, Poznań, ul. Matejki
8/10, telefon: (61) 866-28-92, status placówki: państwowa
III
Liceum Ogólnokształcące, Gdynia, ul. Legionów 27, telefon:
(58) 622-18-33, status placówki: państwowa
Liceum Ogólnokształcące
Nr V we Wrocławiu, Wrocław, ul. Grochowa 13, telefon: (71)
361-92-66, status placówki: państwowa
Prywatne
Liceum Ogólnokształcące im. Ignacego Jana Paderewskiego w
Lublinie, Lublin, ul. Symfoniczna 1, telefon: (81) 740 75 43,
status placówki: prywatna
The
British School, Warszawa, ul. Limanowskiego 15, telefon: (22)
842-32-81, status placówki: prywatna
Prywatne
Liceum Ogólnokształcące nr 32, Warszawa, ul. Górska 7
Kolegium
Europejskie, Kraków, ul. Kazimierza Wielkiego 33, telefon: (12)
632-46-29. www: www.kte.pl
Każdy
przedmiot maturalny wybrany na początku przystąpienia do programu przez
ucznia jest punktowany w skali 1 do 7 punktów. Za prace pisemne z sześciu
przedmiotów, oceniane zawsze poza granicami Polski, uczeń może uzyskać
łącznie 42 punkty. Dodatkowe 3 punkty uczeń może uzyskać za napisanie
pracy dyplomowej oraz za zaliczenie przedmiotu teoria wiedzy. Tak więc
uczeń może uzyskać maksymalnie 45 punktów. Aby uzyskać dyplom Międzynarodowej
Matury uczeń zobowiązany jest uzyskać 24 punkty (z 45-ciu możliwych).
Po zakończeniu egzaminu prace zostają przesłane do oceny w ciągu 24
godzin - i oceniane są przez egzaminatorów przeszkolonych zgodnie z
wymogami Organizacji Matury Międzynarodowej - zawsze poza granicami
danego kraju.
Organizacja Międzynarodowej
Matury - International Baccalaureate (IB) została założona w 1968 roku
i na dzień dzisiejszy zrzesza około 1300 szkół na całym świecie,
który są autoryzowane do oferowania programu IB. International
Baccalaureate ma swoją siedzibę w Genewie. Jest fundacją działającą
zgodnie z przepisami prawa szwajcarskiego i zarządzaną przez Radę
Fundacji (Council of Foundation), w skład której wchodzą m.in.
przedstawiciele rządów różnych państw (Standing Conference of
Governments) i przedstawiciele dyrektorów szkół należących do IBO (Standing
Conference of Heads of IB Schools).
Dowiedz się więcej na
oficjalnej stronie IB pod adresem www.ibo.org
- znajdziesz tutaj również listę uniwersytetów na całym świecie przyjmujących
kandydatów z dyplomem Międzynarodowej Matury, bez egzaminów. (Strona w
wersjach: angielskiej, francuskiej i hiszpańskiej)
Zarządzenie
Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 października 1997 r. w sprawie zasad i trybu nostryfikacji świadectw
uzyskanych za granicą
Na podstawie art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o
systemie oświaty (Dz. U. z 1996r. Nr 67, poz. 329 i Nr 106, poz. 496 oraz
z 1997 r. Nr 28, poz. 153) zarządza się co następuje:
§ 1.
1. Zarządzenie dotyczy świadectw ukończenia szkoły oraz świadectw
maturalnych uzyskanych za granicą, nie uznanych za równoważne polskim
świadectwom ukończenia odpowiednich szkół publicznych i świadectwom
dojrzałości na zasadach przewidzianych w umowach międzynarodowych.
2. Ilekroć w zarządzeniu jest mowa bez bliższego określenia o świadectwie
ukończenia szkoły, należy przez to rozumieć także dyplom i inny
dokument stwierdzający ukończenie szkoły za granicą.
§ 2.
1. Nostryfikacji świadectw dokonuje kurator oświaty działający w
imieniu wojewody, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby
ubiegającej się o nostryfikację, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. W przypadku szkół, o których mowa w art. 25, 28 oraz w przepisach
wydanych na podstawie art. 29 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie
oświaty (Dz.U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 i Nr 106, poz. 496 oraz z 1997
r. Nr 28, poz. 153), nostryfikacji świadectw dokonuje właściwy
minister.
§ 3.
1. Świadectwa ukończenia za granicą szkół podstawowych uznaje się
za równoważne świadectwu ukończenia polskiej szkoły podstawowej, jeżeli
przewidziany programem okresu nauki w szkole podstawowej za granicą
wynosi co najmniej 8 lat i na pierwszy rok nauki przyjmuje się kandydatów
nie wcześniej niż w 6 roku życia, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. W przypadku gdy przewidziany programem okres nauki w szkole
podstawowej za granicą wynosi mniej niż 8 lat, za równoważne świadectwu
ukończenia polskiej szkoły podstawowej uznaje się świadectwo uzyskane
po ukończeniu łącznie 8 lat nauki w szkole podstawowej i
ponadpodstawowej za granicą.
§ 4.
Świadectwa ukończenia za granicą szkół średnich mogą podlegać
nostryfikacji, jeżeli przewidziany programem okres nauki, niezbędny do
uzyskania świadectwa ukończenia szkoły średniej w kraju miejsca
wydania świadectwa, wynosi co najmniej 11 lat.
§ 5.
1. Świadectwa maturalne uzyskane za granicą lub świadectwa ukończenia
za granicą szkół średnich uznaje się za równoważne świadectwom
dojrzałości publicznych szkół średnich ogólnokształcących i średnich
zawodowych, jeżeli:
1) zawierają klauzulę stwierdzającą prawo do ubiegania się o
przyjęcie do szkół wyższych w kraju miejsca wydania świadectwa albo
2) do świadectwa dołączone jest zaświadczenie szkoły, która
wydała świadectwo odpowiednich władz kraju jego wydania (ministerstwa
edukacji, lokalnych władz oświatowych) albo polskiego
przedstawicielstwa dyplomatycznego lub urzędu konsularnego stwierdzające,
że świadectwo uprawnia do ubiegania się o przyjęcie do szkół wyższych
w kraju miejsca jego wydania.
2. Dyplomy IB (International Baccalaureat), wydawane przez organizację
International Baccalaureat Organization w Genewie, uznaje się za równoważne
świadectwu dojrzałości publicznych średnich szkół ogólnokształcących.
§ 6.
Świadectwa ukończenia szkół średnich uzyskane za granicą, które
nie spełniają warunków określonych w § 5 ust. 1, uznaje się za równoważne
świadectwom ukończenia odpowiednich publicznych szkół średnich ogólnokształcących
lub średnich zawodowych po stwierdzeniu, że program szkoły zagranicznej
odpowiada w zakresie wiodących przedmiotów nauczania programowi jednego
z typów szkół w Polsce.
§ 7.
Świadectwa ukończenia szkół średnich uzyskane za granicą, które
nie spełniają warunków określonych w § 5 ust. 1 lub w § 6, uznaje się
za równoważne świadectwom ukończenia odpowiednich publicznych szkół
średnich ogólnokształcących lub średnich zawodowych po
przeprowadzeniu egzaminów, o których mowa w § 8.
§ 8.
1. W przypadku średnich szkół ogólnokształcących (liceów ogólnokształcących)
przeprowadza się egzamin z jednego przedmiotu do wyboru z grupy następujących
przedmiotów humanistycznych: język polski, język obcy nowożytny
(angielski, hiszpański, francuski, niemiecki, rosyjski), historia oraz z
drugiego przedmiotu do wyboru z grupy następujących przedmiotów
matematyczno-przyrodniczych: matematyka, fizyka, chemia, biologia,
geografia.
2. W przypadku średnich szkół zawodowych, oprócz egzaminu, o którym
mowa w ust. 1, przeprowadza się egzamin z jednego przedmiotu do wyboru z
grupy przedmiotów zawodowych, określonych w programie nauczania dla
danego zawodu, z zastrzeżeniem ust. 3.
3. W przypadku średnich szkół medycznych, oprócz egzaminu, o którym
mowa w ust. 1, przeprowadza się egzamin z przygotowania zawodowego.
§ 9.
1. Świadectwa ukończenia za granicą szkół typu rzemieślniczego,
przemysłowego, handlowego, spółdzielczego, gospodarczego lub podobnych
uznaje się za równoważne świadectwom ukończenia odpowiednich
publicznych szkół zasadniczych na podstawie porównania wykazu przedmiotów
i programu nauczania w szkole za granicą z wykazem przedmiotów i
programem nauczania dla danego zawodu w szkole zasadniczej, z zastrzeżeniem
ust. 2.
2. W przypadku braku podstaw do stwierdzenia równoważności świadectwa
w wyniku porównania, o którym mowa w ust. 1, przeprowadza się egzamin z
jednego przedmiotu do wyboru z grupy następujących przedmiotów: język
polski, matematyka, historia, fizyka oraz egzamin z nauki zawodu.
§ 10.
1. Egzaminy, o których mowa w § 8 i 9, przeprowadzają komisje
egzaminacyjne powołane przez organ dokonujący nostryfikacji. Egzaminy
przeprowadza się według zasad określonych w przepisach o egzaminach
eksternistycznych.
2. Komisja egzaminacyjna sporządza protokół z przebiegu egzaminu i
przedstawia go organowi dokonującemu nostryfikacji.
§ 11.
1. Do nostryfikacji przedkłada się oryginał świadectwa lub jego
duplikat, zalegalizowany przez odpowiednie władze w kraju wydania świadectwa
(ministerstwo edukacji, lokalne władze oświatowe) albo przez odpowiednie
polskie przedstawicielstwo dyplomatyczne lub urząd konsularny, wraz z tłumaczeniem
dokonanym przez polskiego tłumacza przysięgłego albo w polskim
przedstawicielstwie dyplomatycznym lub urzędzie konsularnym.
2. W przypadkach, o których mowa w § 6 i 9 ust. 1, należy również
przedłożyć wydany przez szkołę za granicą wykaz zaliczonych
przedmiotów i uzyskanych ocen, jeżeli na świadectwie lub jego
duplikacie nie zostały one wyszczególnione, wraz z tłumaczeniem, o którym
mowa w ust. 1.
§ 12.
1. Po stwierdzeniu spełnienia warunków, o których mowa w § 3, 4, 5,
6 lub 9 ust. 1, albo przeprowadzeniu egzaminów, o których mowa w § 8 i
9 ust. 2, organ dokonujący nostryfikacji wydaje zaświadczenie według
wzoru określonego w załączniku do zarządzenia.
2. Organ dokonujący nostryfikacji jest obowiązany do prowadzenia
ewidencji nostryfikowanych świadectw. Odpowiednia dokumentacja oraz kopie
wydanych zaświadczeń powinny być przechowywane zgodnie z zasadami określonymi
odrębnymi przepisami.
3. Osoba zainteresowana ma obowiązek pokwitowania w aktach sprawy
odbioru zaświadczenia.
§ 13.
Z wnioskiem o nostryfikację tego samego świadectwa występować można
tylko raz.
§ 14.
Zaświadczenia o równoważności świadectw maturalnych i ukończenia
szkół za granicą oraz polskich świadectw dojrzałości i ukończenia
szkoły, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują swoją
ważność.
§ 15.
Do wniosków o nostryfikację świadectw nie rozpatrzonych przed dniem
wejścia w życie niniejszego zarządzenia stosuje się dotychczasowe
przepisy.
§ 16.
Traci moc zarządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 października
1993 r. w sprawie zasad i trybu nostryfikacji świadectw uzyskanych za
granicą (Monitor Polski Nr 64, poz. 572).
§ 17.
Zarządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
